قانون اول ترمودینامیک، معروف به قانون بقای انرژی، بیان میکند که انرژی نه میتواند ایجاد شود و نه از بین برود. بلکه از شکلی به شکل دیگر تبدیل میشود. انرژی الکتریکی نیز از این قانون تبعیت میکند. در این مقاله در نظر داریم در مورد عایق حرارتی کابل برق صحبت کنیم. خواهیم گفت که عایق حرارتی کابل برق چیست، چه کاربردهایی میتواند داشته باشد. نحوه استفاده از آن چیست و در کدام قسمت سیم یا کابل برق مورد استفاده است. فعالان در حوزه برق صنعتی باید پاسخ این سوالات را بدانند. شناخت و اطلاعات داشتن در مورد شیرینگ حرارتی در این رشته ضرروی است.
وارنیش
کلمه وارنیش در زبان ما معنی پوشش دادن دارد، یا ظاهر را ساختن. در بحث فنی از کلمه وارنیش به معنی پوشش استفاده می شود، پوشش سیم و کابل بدون عایق. وارنیش از نوع حرارتی ساختاری شبیه لوله دارد که از جنس پلاستیک ساخته شده است. از این نوع وارنیش برای پوشش دادن به سیمها، کانکتورها و یا اتصالات الکتریکی استفاده می شود. وظیفه آن حفظ سیم یا کابل در برابر آسیبهای محیطی است. پوششهای حرارتی عموما از جنس پلیالفین هستند، خاصیت این ماده به نحوی است که در برابر حرارت منقبض میشود. عایق حرارتی کابل برق را طوری میسازند که هنگام حرارت دیدن فقط در حالت شعاعی جمع و منقبض شوند و از طول آن کم نشود. انقباض این نوع عایق از یک دوم تا یک شش قطر اولیه میتواند باشد.
شیرینگ حرارتی یا عایق حرارتی کابل
عایق حرارتی کابل همانطور که از نامش مشخص است در برابر حرارت مقاوم است. مقاومت آن اینگونه است که به دلیل مواد به کار رفته در ساخت آن، در هنگام برخورد با آتش یا حرارت بجای سوختن، جمع میشود. عایق حرارتی کابل یک روکش پلاستیکی مانند است که روی کابل کشیده شده است. شیرینگ حرارتی روی سایر قطعات قرار میگیرد و اگر حرارت ببیند به سایر اعضا میچسبد در نتیجه میتواند یک عایق نیز باشد. شاید بتواند شبیه کابلشو عمل کند و در واقع عاملی باشد که میتواند جلوی برقگرفتگی را بگیرد. در حقیقت عایق حرارتی کابل برق به دلیل موارد ذکر شده بسیار پرکاربرد است و در قسمتهای متعدد برق صنعتی نیز مورد کارکرد قرار میگیرد. برای حرارت دادن این شیرینگ میتوانید از هر وسیلهای استفاده نمایید تا آن را کمی گرم نمایید. البته در حالت استاندارد و اصولی برای حرارت دادن از سشوار صنعتی استفاده میشود. تفاوت سشوار صنعتی با سایز سشوارها فقط در توان و حرارت آن است. آنها کاملا شبیه سشوارهای معمولی هستند. فقط پرتوان تر و حرارت بالاتری را ایجاد میکنند در نتیجه هوای داغیتری با عایق حرارتی برخورد میکند و عملکرد بهتری دارد. دمای تولید شده توسط این سشوارها بین 50 تا 760 است.
کارکرد و استفاده روکش حرارتی
کارکرد و مصرف عایق حرارتی کابل برق بسیار گسترده و متنوع است. جلوگیری از ساییده شدن، جلوگیری از آسیبهای شیمیایی و محافظت در برابر آب و هوا بخشی از فواید آن است. از این عایق میتوانید برای بستهبندی کردن بسیاری از موارد و یا ایجاد دستهبندی استفاده کنید. این روکش با حرارت دیدن جمع و کوچک میشود و اندازهها را کاهش میدهد. عایق حرارتی کابل برق برای برقکاران حوزه برق صنعتی شناخته شده و کاربردی است. برای استفاده از عایق حرارتی کابل برق به میزان کمی حرارت نیاز دارید، همانطور که قبلا گفته شد این حرارت توسط سشوارهای صنعتی تامین میشود. البته همواره در نظر داشته باشید که شعلههای استفاده شده و حرارت باید کنترل شده و میزان کمی باشد. حرارت بالا یا شعلههای بزرگ امکان ایجاد سوختگی در روکش را خواهد داشت و جبران آسیب سخت میشود.
ایمنی در استفاده از روکش حرارتی
اول ایمنی بعد کار، حتما بارها و بارها این جمله به گوشتان خورده است. هنگامی که از شعله در کار استفاده میکنید همواره این جمله را در ذهن داشته باشید چرا که کارکردن با آتش بسیار مخاطره آمیز است. سوختگی با آتش آسیبهایی جدی ایجاد میکند که میتواند مالی یا حتی جانی باشد. شاید در هنگام کار با شعلهای کوچک به ناآگاه آتشی بزرگ ایجاد شود. رعایت ایمنی و استفاده از ابزار ایمن از این اتفاقات جلوگیری مینماید. در هنگام کار با عایق حرارتی کابل از ماسک های محافظ، دستکش کار و لباس مناسب استفاده نمایید.
مراحل مصرف عایق حرارتی کابل
انتخاب سایز عایق حرارتی کابل برق در اولین مرحله قرار دارد. انتخاب صحیح باعث عایق بندی درست و اصولی میشود. قطر روکش باید قبل و بعد از استفاده و حرارت دیدن کاملا مناسب و اندازه کابل مورد نظر باشد. هنگام انتخاب روکش میزان انقباض و اندازه را پس از حرارت دیدن در نظر بگیرید. قطر عایق حرارتی کابل برق باید قبل از استفاده بزرگتر و بعد از حرارات دیدن کوچیکتر و کاملا فیت کابل شود. انتخاب صحیح باعث میشود محل مورد نظر کامل عایق بندی شود. روکش حرارتی را دقیقا در محل مورد نظر قرار دهید و سپس با حرارت مناسب به نتیجه مورد نظر خواهید رسید. در مرحله بعد وقتی اندازه و سایز درست را انتخاب کردید، اکنون باید به اندازه نیاز و صحیح، متناسب با اندازه محل آسیب دیده از روکش جدا کنید. صحیح آن است که 1.5 سانتی متر از هر دو طرف آسیب دیده بزرگتر بریده شود. بزرگتر بودن عایق حرارتی کابل برق از محل آسیب باعث می شود تا قسمت مورد نظر کاملا پوشش داده شود، ضمن اینکه عایق حرارتی کابل برق در اثر حرارت کمی جمع شده و کوچک می شود. میزان این کاهش اندازه حدودا 5 تا 7 درصد است. پوشش را با دقت و به اندازه مناسب برش دادهاید، در محل مناسب قرار میدهید. پس از آن نوبت به حرارت دادن میرسد، حرارت را به وسیله یک تفنگ حرارتی ایجاد میکنند. گرچه هنوز برخی از شعله برای ایجاد حرارت به عایق حرارتی کابل برق استفاده میکنند ولی عدم یکنواختی شعله برای این کار مناسب نیست. استفاده از شعله می تواند عایق را دچار آسیب نماید لذا استفاده از آن را توصیه نمیکنیم. هنگام حرارت دادن در نظر داشته باشید که از ابتدای عایق حرکت کنید و جلو بروید. حرکت منظم و آهسته سبب میشود تا در عایق حباب ایجاد نشود و سطح کار کاملا یکنواخت باشد. حتما به روکش منقبض شده بعد از پایان کار فرصت دهید تا کاملا سرد شود.
شناخت و داشتن اطلاعات جزئی در مورد عایق حرارتی کابل برق خالی از لطف نیست، این روکش را با نامهای دیگری مثل شیرینگ حرارتی یا وارنیش حرارتی نیز میشناسند. خرید این روکشها در بازار به راحتی امکان پذیر است. کارکرد اصلی آن افزایش ایمنی و حفاظت از سیم و کابل در ساختمانهاست.
منبع